Tijdens grote sportevenementen zoals het EK is het aantrekkelijk om je klanten mee te laten genieten van livewedstrijden op televisie. Maar ook buiten zulke piekperiodes zetten horecaondernemers vaak een scherm aan voor sfeer of entertainment. Een recente uitspraak van de rechtbank Zeeland-West-Brabant laat zien dat dit risico’s met zich meebrengt. Wie tv-beelden toont zonder de juiste licentie, kan in de problemen komen.
Wat speelde er in deze zaak?
Op 16 juni 2024 werd in een eetcafé een voetbalwedstrijd van het Europees Kampioenschap uitgezonden. Een controleur van Videma – de organisatie die namens omroepen en producenten licenties beheert voor zakelijke uitzendingen – legde dit vast met foto’s en een rapport.
Videma stelde dat het café zonder geldige licentie een filmwerk openbaar had gemaakt, en startte een rechtszaak. De exploitanten van het café voerden aan dat ze nog niet open waren, er geen klanten waren, en dat de tv enkel aanstond tijdens schoonmaakwerkzaamheden.
Openbaarmaking: niet afhankelijk van aanwezige klanten
De rechter oordeelde echter dat het uitzenden van televisiebeelden in een publieke ruimte, zoals een café, kwalificeert als een “mededeling aan het publiek” in de zin van artikel 12 van de Auteurswet. Hierbij is niet vereist dat er daadwerkelijk gasten aanwezig zijn. Het gaat erom dat het café openstond voor publiek en dat de beelden daarmee toegankelijk waren voor een onbepaald aantal potentiële kijkers.
Dit sluit aan bij eerdere uitspraken van het Europese Hof van Justitie: ook potentiële toegang is voldoende voor sprake van openbaarmaking. De foto van een brandend “open”-bord en de tegenstrijdige verklaringen over de openingstijden speelden daarbij een belangrijke rol in het oordeel van de rechter.
Geen succes met verweer op privégebruik of uitlokking
Het argument dat de televisie enkel privé werd gebruikt tijdens het schoonmaken, hield geen stand. Zodra een ruimte openbaar toegankelijk is, is sprake van mogelijk bereik voor een nieuw publiek – en dat valt onder het auteursrecht. Ook het beroep op vermeende uitlokking door Videma werd verworpen: de uitzending waar de zaak over ging was op initiatief van het café zelf.
De gevolgen voor het café
De rechter stelde Videma in het gelijk en legde het café de volgende verplichtingen op:
- Een verbod op verdere openbaarmaking van televisie-uitzendingen zonder licentie.
- Een informatieplicht: binnen 14 dagen moet het café opgeven hoeveel vierkante meter van de ruimte zicht heeft op de televisie, zodat Videma de licentieprijs kan berekenen.
- Proceskostenvergoeding van € 4.135,45.
- Een dwangsom van € 500 per dag, oplopend tot maximaal € 10.000 bij niet-naleving.
Wat betekent dit voor andere ondernemers?
Deze uitspraak onderstreept dat ondernemers niet kunnen volstaan met “geen klanten waren aanwezig” als verweer. Het feit dat je tv-beelden uitzendt in een ruimte die publiek toegankelijk is, maakt het al tot een openbaarmaking waarvoor toestemming vereist is.
Zelfs incidenteel of ogenschijnlijk onschuldig gebruik van televisie zonder licentie kan dus tot juridische procedures en hoge kosten leiden.
Tips voor ondernemers
- Check of je een licentie nodig hebt
Ga naar www.videma.nl om te controleren of jouw zaak een licentie nodig heeft voor het uitzenden van programma’s. - Leg afspraken vast binnen je team
Zorg dat medewerkers weten wanneer en waarom de televisie aan mag. Wees extra alert buiten openingstijden.
Vragen over wanneer je een licentie nodig hebt voor het uitzenden van een bepaald tv-programma/uitzending? Neem contact op met auteursrecht advocaat Julia van Leeuwen.
