Op 24 juli 2025 deed de voorzieningenrechter in Den Haag uitspraak in een opvallende ex parte procedure, aangespannen door drie bedrijven uit de POP MART-groep. De zaak draaide om vermeende merk-en auteursrecht inbreuk op de populaire Labubu-figuren, die onder meer worden verkocht als verzamelobjecten in blind boxes. Wat begon als een conflict over speelgoed in het schap, werd een juridische les over merk- en auteursrecht die relevant is voor veel bedrijven die producten inkopen of verhandelen.
Deze zaak laat zien hoe serieus de bescherming is van ontwerpen zoals Labubu, en wat de risico’s zijn van het verkopen van lookalike-producten, ook als je die zelf niet hebt geproduceerd.
Rechtszaak: namaak Labubu, was er aan de hand?
POP MART, de Chinese maker van het populaire figuurtje Labubu, ontdekte dat meerdere Nederlandse supermarkten speelgoed verkochten dat sterk leek op dit karakter. Volgens POP MART ging het om namaak-Labubu’s: imitaties die zodanig overeenkomen met het originele ontwerp dat er sprake zou zijn van merkinbreuk en schending van auteursrechten.
Omdat POP MART snel wilde ingrijpen en bewijsverlies wilde voorkomen, koos het bedrijf voor een ex parte procedure. Dat is een bijzondere juridische route waarbij de snel rechter een verbod kan uitspreken zonder dat de tegenpartij eerst wordt gehoord. Alleen als het belang spoedeisend is en er voldoende bewijs is van inbreuk, wordt zo’n verzoek toegewezen.
Wat oordeelde de rechter?
De rechter gaf POP MART op hoofdlijnen gelijk. Er werd geoordeeld dat de Labubu-figuren voldoende duidelijk beschermd zijn via Uniemerken en auteursrecht, en dat de producten in de winkels in hoge mate gelijkenis vertoonden met het originele ontwerp.
Op basis van onder andere productfoto’s, merkinschrijvingen en omschrijvingen in het verzoekschrift, oordeelde de rechter dat er voldoende aannemelijk sprake was van inbreuk.
Daarom werd onder meer het volgende beslist:
- De supermarkten moeten binnen 48 uur na betekening stoppen met het aanbieden, verkopen, importeren, distribueren of produceren van producten die lijken op Labubu;
- Voor elke dag dat het verbod wordt overtreden, geldt een dwangsom van 10.000 euro per dag of 500 euro per inbreukmakend product, tot een maximum van 500.000 euro per partij;
- POP MART kreeg toestemming om bewijsbeslag te leggen, inclusief toegang tot digitale bestanden, gegevensdragers en inloggegevens indien nodig om bewijs veilig te stellen.
Geen algemeen verbod aan natuurlijke personen en geen onrechtmatige daad
Een aantal vorderingen werd niet toegewezen. Verzoeken die te ruim geformuleerd waren of onvoldoende specifieke juridische grondslag hadden, wees de rechter af. Zo mochten er geen algemene verboden worden opgelegd aan natuurlijke personen (zoals aandeelhouders of directeuren), omdat niet was aangetoond dat zij rechtstreeks zeggenschap hadden over de inbreuk.
Ook het verzoek gebaseerd op onrechtmatige daad werd afgewezen, omdat die grondslag zich niet leent voor een ex parte procedure. Alleen inbreuken op rechten van intellectuele eigendom komen daarvoor in aanmerking.
Waarom is dit belangrijk voor ondernemers die producten verkopen?
Deze uitspraak maakt duidelijk waar ondernemers op moeten letten bij het verkopen van producten die lijken op bestaande ontwerpen.
- Inbreuk hoeft niet identiek te zijn: ook producten die qua stijl, vorm en uitstraling lijken op een beschermd ontwerp, kunnen inbreuk opleveren. Zeker als de consument het kan verwarren met het origineel, zoals bij de namaak-Labubu’s.
- Verkoop is óók jouw verantwoordelijkheid: als ondernemer of retailer kun je aansprakelijk worden gesteld, ook al heb je de producten ingekocht bij een tussenhandelaar. Zorg daarom altijd dat je weet waar je producten vandaan komen en of ze geen rechten van derden schenden.
- Auteursrecht geldt ook voor figuren als Labubu: het auteursrecht beschermt meer dan alleen boeken en muziek. Een figuur als Labubu is een driedimensionaal ontwerp met een herkenbare stijl, en valt daardoor onder het auteursrecht. Daar is geen registratie voor nodig – originaliteit is genoeg.
- Ex parte is snel en krachtig POP MART liet zien hoe effectief een ex parte procedure kan zijn. Binnen enkele dagen kan een rechter maatregelen opleggen, inclusief bewijsbeslag. Voor inbreukmakers komt dat vaak als een verrassing en het financiële risico is aanzienlijk.
Deze uitspraak onderstreept dat je als verkoper of distributeur niet weg kunt kijken bij mogelijke inbreuk: ook doorverkoop brengt risico’s met zich mee. Controleer dus altijd of producten die je inkoopt geen kopieën zijn van beschermde ontwerpen, zoals die van Labubu. Hulp nodig? Neem contact op voor advies over merkenrecht en auteursrecht.
