Geactualiseerd op 28 september 2026.
Uw IT-leverancier dreigt de toegang tot essentiële software af te sluiten. Een distributeur stopt plotseling met leveren, of vertrouwelijke informatie dreigt bij een concurrent terecht te komen. Een bodemprocedure kan dan te lang duren. Met een kort geding kunt u een voorlopige maatregel vragen die het acute probleem opvangt.
De snelheid van de procedure neemt de noodzaak van voorbereiding niet weg. De rechter moet kunnen begrijpen waarom wachten niet verantwoord is, waarop uw aanspraak berust en welke maatregel uitvoerbaar is. Juist die combinatie bepaalt of een kort geding de juiste route vormt voor uw onderneming.
Wat beslist de voorzieningenrechter?
Artikel 254 van het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering biedt ruimte voor een onmiddellijke voorziening in spoedeisende zaken, gelet op de belangen van partijen. De rechter kan bijvoorbeeld een verbod opleggen, nakoming bevelen of een tijdelijke situatie regelen. In zaken die tot de kantonrechter behoren, kan ook de kantonrechter een voorlopige voorziening geven.
Het oordeel is voorlopig. Volgens artikel 257 Rv bindt het de rechter in de bodemprocedure niet. Dat betekent niet dat de uitspraak vrijblijvend is: een uitvoerbare veroordeling moet worden nageleefd. Wel kan een latere bodemuitspraak anders uitvallen en gevolgen hebben voor wat inmiddels is betaald of uitgevoerd.
Wanneer is het belang voldoende spoedeisend?
Leg uit welk concreet nadeel ontstaat als een beslissing wordt uitgesteld. Een aangekondigde afsluitdatum, een dreigende productiestilstand, een naderende verkoop van goederen of een publicatie die morgen verschijnt maakt de urgentie inzichtelijker dan de algemene stelling dat uw onderneming schade lijdt.
Onderbouw de tijdlijn met stukken. Wanneer ontstond het probleem, welke oplossingen zijn geprobeerd en waarom kan de huidige situatie niet voortduren? Lang wachten sluit spoedeisendheid niet automatisch uit, maar vraagt vaak om uitleg. De rechter beoordeelt de situatie ten tijde van de gevraagde voorziening, met aandacht voor de aard van de aanspraak en de gevolgen voor beide partijen.
Ook in hoger beroep moet zorgvuldig worden onderscheiden wat nog wordt gevraagd en waarom. In Telfort/Scaramea besprak de Hoge Raad de betekenis van het actuele spoedeisende belang en de omvang van het hoger beroep. Een oordeel over de eerdere veroordeling is niet steeds hetzelfde als het opnieuw opleggen van een toekomstige voorziening.
Uw vordering moet juridisch én feitelijk overtuigen
De rechter maakt een voorlopige beoordeling van de rechten en verplichtingen. In een kort geding is doorgaans weinig ruimte voor omvangrijk getuigen- of deskundigenonderzoek. Leg daarom de kernstukken direct voor: het contract, relevante wijzigingen, correspondentie, klachten, termijnen en beschikbare technische of financiële onderbouwing.
Juridische complexiteit sluit een kort geding niet automatisch uit. Wel kan onzekerheid over beslissende feiten reden zijn om een ingrijpende maatregel niet toe te wijzen. Als eerst informatie moet worden verkregen, kan een gerichte bewijsroute nodig zijn. Ons overzicht van het vernieuwde bewijsrecht bespreekt die mogelijkheden.
Bij betaling van geld geldt extra terughoudendheid
Een geldvordering kan in kort geding worden toegewezen, maar het bestaan en de omvang van de vordering moeten voldoende aannemelijk zijn. Daarnaast is een spoedeisend belang nodig. In de belangenafweging betrekt de rechter het risico dat het ontvangen bedrag later niet kan worden terugbetaald als de bodemrechter anders beslist.
Deze lijn uit de rechtspraak wordt bijvoorbeeld toegepast in Gerechtshof ’s-Hertogenbosch 2 februari 2021. Alleen een onbetaalde factuur en de wens om snel geld te ontvangen vormen dus niet in iedere zaak een voldoende onderbouwing. Een overtuigend incassodossier behandelt ook het verweer, de opeisbaarheid en de noodzaak van directe betaling.
Vraag een maatregel die daadwerkelijk uitvoerbaar is
Een bevel om ‘alle verplichtingen na te komen’ kan onduidelijk zijn. Beschrijf liever welke dienst moet worden hervat, voor welke accounts, gedurende welke periode en onder welke voorwaarden. Houd rekening met wat technisch mogelijk is en welke medewerking van uw onderneming nodig blijft.
Bij een geschil met een SaaS-leverancier kan tijdelijke toegang of een gecontroleerde data-export praktischer zijn dan onbeperkte voortzetting van een volledig project. Bij beëindiging van distributie kunnen een overgangsperiode en concrete leveringsafspraken centraal staan. De maatregel moet aansluiten bij het belang dat u wilt beschermen.
Een dwangsom past niet bij iedere veroordeling
Een dwangsom kan naleving van een bevel of verbod stimuleren. Denk aan een bedrag per overtreding of per dag, zo nodig met een maximum. De formulering van het bevel bepaalt mede wanneer de dwangsom wordt verbeurd. Onduidelijkheid veroorzaakt later gemakkelijk een executiegeschil.
Op grond van artikel 611a Rv kan geen dwangsom worden opgelegd bij een veroordeling tot betaling van een geldsom. Daarvoor bestaan gewone executiemiddelen. Maak bovendien onderscheid tussen de opgelegde verplichting, de termijn om daaraan te voldoen en de voorwaarden waaronder een dwangsom gaat lopen.
Hoe verloopt de procedure praktisch?
De advocaat vraagt een zittingsdatum aan en licht de spoed toe. De vorderingen en hun onderbouwing worden in een dagvaarding opgenomen, die de deurwaarder aan de wederpartij betekent. Partijen dienen hun stukken binnen de toepasselijke termijnen in en lichten de zaak tijdens de zitting toe. De rechter kan vragen stellen en een regeling onderzoeken.
De snelheid hangt af van de urgentie en de planning van het gerecht. Soms kan zeer snel worden behandeld, maar er is geen vaste garantie dat ieder kort geding binnen een bepaald aantal dagen is afgerond. Zorg intern dat bevoegde beslissers bereikbaar zijn en dat iemand met kennis van de feiten de advocaat kan ondersteunen.
Direct uitvoerbaar is geen vanzelfsprekend etiket
Een kortgedingvonnis wordt vaak uitvoerbaar bij voorraad verklaard. Dan schorst hoger beroep de uitvoering in beginsel niet. Controleer altijd het dictum: welke verplichtingen zijn opgelegd, welke termijnen gelden en welke onderdelen zijn uitvoerbaar? De voorlopige aard van de uitspraak betekent niet dat de wederpartij deze mag negeren.
Bespreek ook het risico van uitvoering als later anders wordt geoordeeld. Een gewonnen voorlopige procedure is geen garantie dat de definitieve aanspraak vaststaat. Een tijdelijke afspraak of gefaseerde uitvoering kan soms dezelfde zakelijke bescherming bieden met minder onomkeerbare gevolgen.
Wanneer kiest u beter een andere route?
Als vooral een definitief oordeel nodig is en voldoende spoed ontbreekt, ligt een bodemprocedure meer voor de hand. Gaat het om het veiligstellen van verhaal of bewijs, dan kan een beslagmaatregel relevant zijn. Een zorgvuldig overleg of gerichte ingebrekestelling kan eveneens een noodzakelijke of nuttige stap vormen.
Een kort geding kan bijvoorbeeld aan de orde zijn wanneer de bank uw bedrijfskrediet opzegt. Dreigt uitvoering van een eerder vonnis, dan geldt het afzonderlijke toetsingskader voor schorsing van de executie. De passende vordering en vereiste onderbouwing verschillen per situatie.
Sascha Lang beoordeelt met u welke maatregel de onderneming nodig heeft en welk dossier daarvoor vereist is. Dreigt een acute verstoring of heeft u een kortgedingdagvaarding ontvangen? Neem contact op om de spoed, verweren en uitvoerbare oplossingen tijdig te bespreken.
