In een recent vonnis van de rechtbank Rotterdam tussen TikTok-influencer Cha Chi Versaci en het populaire juicekanaal RealityFBI, ging het om de vraag hoever je kunt gaan met het publiceren van (vermeende) misstanden op social media.
Van beautysalon tot rechtszaal
Cha Chi Versaci, bekend van TikTok en oprichter van een keten beautysalons, werd samen met zijn partner het doelwit van meerdere posts op het juicekanaal RealityFBI. De posts gingen onder andere over vermeende achterstallige en contante betalingen aan personeel van zijn salon in Zeist, het gebruik van bedrijfsinkomsten voor een persoonlijk boekproject, onduidelijkheid over het afhuren van attractiepark DippieDoe voor een verjaardagsfeest, en de bewering dat zijn partner zich onterecht zou voordoen als advocaat.
De beschuldigingen trokken veel aandacht en leidden tot negatieve reacties richting het stel. Ze zouden bedreigingen hebben ontvangen, schade aan eigendommen hebben geleden en reputatieverlies hebben ondervonden. Daarop stapten ze naar de rechter en vorderden dat RealityFBI de berichten verwijdert, verwijderd houdt en rectificaties plaatst op Instagram.
Wanneer is een social media post onrechtmatig?
De rechtbank moest de balans vinden tussen twee fundamentele rechten: het recht op vrijheid van meningsuiting (artikel 10 EVRM) en het recht op eer, goede naam en privacy (artikel 8 EVRM). De rechter benadrukte dat beide rechten gelijkwaardig zijn, maar dat voor ernstige beschuldigingen een goede feitelijke basis nodig is.
In het vonnis oordeelde de voorzieningenrechter dat RealityFBI voor meerdere uitingen niet had voldaan aan de zorgvuldigheidseisen. Er was geen hoor en wederhoor toegepast. Een verzoek tot wederhoor werd slechts 18 minuten voor publicatie gestuurd. De beschuldigingen waren grotendeels gebaseerd op anonieme bronnen zonder verificatie. Voor de zwaarste beschuldigingen ontbrak voldoende feitelijke onderbouwing.
Voorbeelden daarvan zijn de uitlatingen over contante betalingen, het ontbreken van arbeidscontracten, vermeend intimiderend gedrag, en de stelling dat de partner van Versaci zich ten onrechte als advocaat zou hebben voorgedaan. De rechter stelde vast dat Versaci’s partner wél is afgestudeerd aan de Erasmus Universiteit.
Verplichte rectificaties
RealityFBI moet van de rechter twee rectificaties op Instagram plaatsen:
- Een rectificatie over de beschuldigingen aan het adres van de beautysalon en de boeklancering.
- Een rectificatie over de onjuiste beweringen omtrent de juridische achtergrond van de partner van Versaci.
Beide rectificaties moeten 24 uur zichtbaar blijven en zijn aan strikte vormeisen gebonden. Bovendien werd een dwangsom opgelegd bij niet-naleving.
Ook influencer moest rectificeren
De zaak kende ook een keerzijde. Versaci plaatste zelf posts waarin hij RealityFBI impliciet verantwoordelijk hield voor bedreigingen, ingeslagen ruiten, en het ‘kapotmaken’ van de eerste verjaardag van zijn kind. De rechter vond dat hiervoor geen causaal verband was aangetoond. Deze beschuldigingen waren, net als die van RealityFBI, onvoldoende onderbouwd en daarom eveneens onrechtmatig. Ook Versaci moest deze berichten verwijderen en een rectificatie plaatsen.
Wat kunnen influencers en juicechannels hiervan leren?
Een paar kerninzichten:
- Hoor en wederhoor is cruciaal. Het vragen om reactie vóór publicatie is niet optioneel, zeker bij ernstige beschuldigingen.
- Verifieer bronnen. Anonieme tips zonder controle kunnen je juridische positie ondermijnen.
- Schadeclaim of rectificatie ligt snel op tafel. Reputatieschade via social media kan tot dure juridische procedures leiden.
- Ook reacties op kritiek moeten onderbouwd zijn. Het omdraaien van de beschuldigingen zonder bewijs is even riskant.
Wat kunnen social media platforms hiervan leren? Voor platforms die gebruikers de ruimte geven om content te plaatsen, betekent dit dat contentmoderatiebeleid en klachtenprocedures stevig ingericht moeten zijn. Ook het monitoren van schadelijke of potentieel onrechtmatige uitingen is van toenemend belang, zeker als de posts viraal gaan of gericht zijn op natuurlijke personen.
De zaak Versaci vs. RealityFBI is een treffend voorbeeld van de juridische gevolgen van online reputatieaanvallen en publieke beschuldigingen. De vrijheid van meningsuiting blijft beschermd, maar die vrijheid kent ook duidelijke grenzen. Wie die overschrijdt, kan rekenen op een verplichte rectificatie, een dwangsom en reputatieschade aan de andere kant.
