Door Sascha Lang
Uw machines staan bij een klant, uw voorraad ligt in een gezamenlijk magazijn of uw voertuigen bevinden zich in een pand van een andere groepsmaatschappij. Dan kondigt een deurwaarder verkoop aan op basis van een vonnis tegen iemand anders. U stelt eigenaar te zijn, maar de veiling gaat vooralsnog door. Hoe beschermt u uw goederen tegen deze executieverkoop?
Een eigendomsclaim kan aanleiding geven om tegen de executie op te komen. Zij stopt de verkoop echter niet automatisch. U moet tijdig de juiste partijen in de procedure betrekken, uw aanspraak onderbouwen en onderzoeken of daarnaast kosten of bijzondere verhaalsrechten spelen. Een uitspraak van de rechtbank Noord-Holland van 16 april 2026 laat zien hoe die vragen samenkomen, met een belangrijke procesrechtelijke nuance uit eerdere rechtspraak van de Hoge Raad.
Een vonnis bindt niet zomaar iedere groepsmaatschappij
Een schuldeiser kan zich in beginsel verhalen op het vermogen van zijn schuldenaar. Dat een machine zich op het terrein van die schuldenaar bevindt, betekent nog niet dat zij ook zijn eigendom is. Hetzelfde geldt voor goederen die door verschillende vennootschappen binnen één groep worden gebruikt.
Controleer daarom eerst tegen wie de executoriale titel is gericht en welk recht de schuldeiser daadwerkelijk uitoefent. Dat kunnen een bestuurder privé, een werkmaatschappij of meerdere veroordeelden zijn. Een holding en haar dochtervennootschap hebben afzonderlijke vermogens. Eenzelfde bestuurder of handelsadres maakt die vermogens niet zonder meer uitwisselbaar.
Daarmee is de zaak nog niet beslist. Een bijzonder zekerheids- of verhaalsrecht kan ook tegenover een eigenaar betekenis hebben. Juist bij ondernemingsrechtelijke verhoudingen moeten de rechtspersoon, de eigendom en eventuele rechten van schuldeisers zorgvuldig uit elkaar worden gehouden.
Wat ging er in april 2026 mis?
In Rechtbank Noord-Holland 16 april 2026, ECLI:NL:RBNHO:2026:4149, ging het om voertuigen en andere zaken die na een ontruiming waren afgevoerd en opgeslagen. Er was een executieverkoop aangekondigd voor de volgende dag. Healthy Racing B.V. stelde dat de goederen van haar waren, terwijl het eerdere vonnis tegen andere partijen was gewezen.
De vennootschap vroeg onder meer een verbod op verkoop en afgifte van haar goederen. Zij had echter alleen de executerende partijen gedagvaard. De partijen tegen wie de executie was gericht, waren niet als gedaagden betrokken. De voorzieningenrechter verklaarde Healthy Racing daarom niet-ontvankelijk in haar eigen vorderingen.
Daarnaast behandelde de rechter een tegenvordering wegens de kosten van afvoer en bewaring. De zaak draaide daardoor om meer dan alleen de vraag wie eigenaar was.
Verzet tegen executieverkoop: betrek beide kanten in de procedure
Artikel 438 lid 6 Rv bepaalt dat een derde die tegen de executie opkomt zowel de executant als de geëxecuteerde moet dagvaarden. De executant is degene die de titel uitvoert. De geëxecuteerde is degene tegen wie de uitvoering zich richt. De derde beroept zich op een eigen recht dat door die uitvoering wordt geraakt.
Deze regel beschermt de mogelijkheid van alle betrokkenen om hun standpunt naar voren te brengen. De schuldenaar kan bijvoorbeeld zelf eigenaar stellen te zijn, andere afspraken aanvoeren of belang hebben bij duidelijkheid over de vermindering van zijn schuld. De rechter mag niet zonder meer aannemen dat diens aanwezigheid overbodig is.
Een brief aan de deurwaarder of een mededeling dat de groepsmaatschappijen dezelfde bestuurder hebben, vervangt die proceshandeling niet. De juiste partijstelling moet al bij de voorbereiding van het executiegeschil worden uitgewerkt.
Een vergeten partij: de Hoge Raad verlangt gelegenheid tot herstel
De uitspraak uit 2026 moet wel worden gelezen naast Hoge Raad 9 september 2022, ECLI:NL:HR:2022:1173. In die zaak stelde een onderneming eigenaar te zijn van een partij tabaksproducten waarop conservatoir beslag was gelegd. Zij had alleen de beslaglegger gedagvaard, niet de andere noodzakelijke partij.
Het hof had dat aanvaard omdat die ontbrekende partij volgens het hof geen zelfstandig belang had. De Hoge Raad corrigeerde dit. Ook die partij had moeten worden betrokken. Maar de Hoge Raad verbond daaraan een wezenlijke vervolgstap: het hof had gelegenheid moeten bieden om haar alsnog op te roepen volgens artikel 118 Rv, binnen een door het hof gestelde termijn.
De les is dus niet dat iedere vergeten partij onvermijdelijk het einde van de procedure betekent. Uit de gepubliceerde motivering van het vonnis uit 2026 blijkt niet waarom geen herstelgelegenheid is geboden. Die uitspraak biedt daarom geen basis voor een algemene regel dat onmiddellijke niet-ontvankelijkheid steeds juist is. Wie een gebrek ontdekt, moet direct om herstel vragen en tegelijk bescherming tegen de naderende verkoop regelen.
Ook bij conservatoir beslag speelt deze regel
Een conservatoir beslag stelt goederen of verhaalsmogelijkheden veilig voordat definitief over de vordering is beslist. Een executoriaal beslag dient de uitvoering van een bestaande titel. Dat verschil bepaalt mede welke inhoudelijke toets voor opheffing geldt.
Via artikel 705 lid 3 Rv geldt de regel over het betrekken van beide partijen ook bij een vordering van een derde tot opheffing van conservatoir beslag. Het arrest uit 2022 bevestigt dat uitdrukkelijk. Een verkeerde partijstelling kan dus al problemen veroorzaken voordat er een definitief betalingsvonnis ligt.
Laat daarnaast vaststellen welk beslag precies is gelegd: verhaal van een geldvordering, afgifte van specifieke zaken of bewaring van bewijs vragen niet steeds dezelfde aanpak. De naam die partijen aan het beslag geven is minder belangrijk dan de stukken waarop het berust.
Uw eigendomsbewijs moet bij de concrete goederen passen
Een factuur kan belangrijk bewijs opleveren, maar beantwoordt niet noodzakelijk alle vragen over eigendom, levering en latere overdrachten. Verzamel daarom ook koopovereenkomsten, betaalbewijzen, afleverdocumenten, serienummers, activastaten en eventuele huur- of leaseafspraken. Maak zichtbaar welke documenten bij welke goederen horen.
Binnen een concern is consistentie bijzonder belangrijk. Als eerder is verklaard dat goederen aan de bestuurder privé of een andere vennootschap toebehoren, moet die tegenstrijdigheid worden opgehelderd. Een beroep op de afzonderlijke rechtspersoonlijkheid neemt onduidelijkheden in de administratie niet weg.
Bij leveranciers kunnen eigendomsvoorbehoud, verwerking of vermenging aanvullende vragen oproepen. Ook daar volstaat een standaardzin op een factuur niet altijd. De inhoud en toepasselijkheid van de commerciële afspraken moeten aansluiten op de feitelijke levering en de goederen die nog aanwezig zijn.
Eigendom betekent niet automatisch kosteloze teruggave
In de zaak uit 2026 nam de voorzieningenrechter bij de tegenvordering veronderstellenderwijs aan dat Healthy Racing eigenaar of rechthebbende was. Toch volgde geen kosteloze vrijgave. De afvoer en opslag hadden volgens de rechter mede gediend om de goederen tegen verlies of beschadiging te beschermen. Daarmee kon sprake zijn van zaakwaarneming.
De rechter paste de regeling van zaakwaarneming en kostenvergoeding in artikelen 6:198 en 6:200 BW toe en kende € 8.617,36 toe, naast verdere redelijke kosten. Ook werd een beroep op het voorrecht voor behoudskosten uit artikel 3:284 BW gehonoreerd.
Dat is geen algemene vrijbrief om andermans goederen voor iedere openstaande rekening te verkopen. De grondslag, noodzaak en redelijkheid van de kosten en de toepasselijke executieregels blijven bepalend. Voor de eigenaar betekent het wel dat een serieuze bespreking van opslagkosten nodig kan zijn om verdere schade te beperken.
Zorg vóór de veiling voor een uitvoerbare oplossing
Vraag onmiddellijk de titel, beslagstukken, verkoopaankondiging en inventarislijst op. Benoem uw rechten per goed en vraag schriftelijk om uitstel. Blijft overeenstemming uit, dan kan een kort geding nodig zijn. De dagvaarding zelf schorst de verkoop niet. Een herstelverzoek voor de partijstelling biedt evenmin vanzelf een tijdelijke blokkade.
Formuleer daarom precies welke verkoop of afgifte moet worden verboden en tot wanneer. Onderzoek tegelijk een praktische regeling over ophalen, bewaring en betwiste kosten. Leg bij betaling onder voorbehoud vast welke rechten behouden blijven; die woorden alleen garanderen geen latere terugbetaling.
Bescherm uw positie met feiten én de juiste procedure
Een eigen eigendomsrecht, een juiste partijstelling en een oplossing voor doorlopende kosten moeten op elkaar aansluiten. Daarmee voorkomt u dat een inhoudelijk serieus verweer strandt voordat de goederen veilig zijn gesteld.
Dreigt verkoop van bedrijfsmiddelen waarvan uw onderneming eigenaar is? Guldemond Advocaten ondersteunt ondernemingen bij beslag- en executiegeschillen. Neem contact op om de procespartijen, het eigendomsdossier en de beschikbare spoedmaatregelen tijdig te beoordelen.
